Khi bắt đầu tìm hiểu để lắp thang máy, rất nhiều chủ nhà và nhà đầu tư thường băn khoăn giữa hai lựa chọn: thang máy có phòng máy và thang máy không có phòng máy. Trong đó, thang máy không có phòng máy được nhắc đến ngày càng nhiều, đặc biệt với nhà phố, nhà cải tạo hoặc công trình bị hạn chế chiều cao.
Vậy thang máy không có phòng máy là gì, cấu tạo ra sao, ưu nhược điểm thế nào và có thực sự phù hợp với công trình của bạn hay không? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ một cách đầy đủ và dễ hình dung nhất.
Thang máy không phòng máy là gì
Thang máy không có phòng máy (machine room-less elevator) là loại thang máy không cần xây dựng phòng máy riêng phía trên giếng thang. Toàn bộ hệ thống máy kéo và thiết bị điều khiển được bố trí ngay trong giếng thang hoặc tại các vị trí kỹ thuật chuyên biệt theo thiết kế của nhà sản xuất.
Khác với thang máy truyền thống cần một phòng máy phía trên để đặt động cơ, thang máy không có phòng máy sử dụng máy kéo không hộp số (gearless), kích thước nhỏ gọn, hiệu suất cao, cho phép tối ưu không gian xây dựng.
Chính nhờ đặc điểm này, thang máy không có phòng máy đặc biệt phù hợp với các công trình nhà ở dân dụng hiện nay.
Cấu tạo cơ bản của thang máy không phòng máy
Dù không có phòng máy riêng, thang máy không có phòng máy vẫn đảm bảo đầy đủ các bộ phận kỹ thuật và an toàn cần thiết.
- Máy kéo không hộp số (gearless): Đây là bộ phận quan trọng nhất. Máy kéo gearless có kích thước nhỏ, vận hành êm, hiệu suất cao và tiết kiệm điện năng. Máy thường được đặt ở đỉnh giếng thang hoặc bên hông giếng thang theo thiết kế.
- Tủ điều khiển: Tủ điều khiển của thang máy không có phòng máy được thiết kế nhỏ gọn, có thể đặt tại tầng trên cùng, tầng dưới cùng hoặc vị trí kỹ thuật riêng, thuận tiện cho bảo trì.
- Hệ thống cáp tải và đối trọng: Cáp tải, puly, đối trọng hoạt động tương tự thang máy có phòng máy, đảm bảo cân bằng và vận hành ổn định.
- Cabin và cửa tầng: Cabin được thiết kế linh hoạt theo nhu cầu sử dụng của chủ nhà, từ vật liệu, màu sắc đến kích thước. Cửa tầng thường sử dụng cửa mở tự động, đảm bảo an toàn.
- Thiết bị an toàn: Bao gồm thắng cơ, cảm biến cửa, bộ cứu hộ tự động khi mất điện, công tắc giới hạn hành trình… đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn an toàn hiện hành.
Nguyên lý hoạt động
Nguyên lý hoạt động của thang máy không có phòng máy về cơ bản không khác nhiều so với thang máy có phòng máy. Khi thang vận hành, máy kéo gearless tạo ra lực kéo thông qua cáp tải để di chuyển cabin lên xuống. Hệ thống điều khiển sẽ giám sát toàn bộ quá trình vận hành, đảm bảo thang dừng đúng tầng, mở cửa an toàn và xử lý các tình huống bất thường.
Nhờ sử dụng máy kéo không hộp số, thang máy không có phòng máy thường vận hành êm ái, độ rung thấp và giảm tiếng ồn đáng kể.
Ưu điểm của thang máy không có phòng máy
- Tiết kiệm chiều cao công trình: Đây là ưu điểm lớn nhất. Không cần xây phòng máy giúp giảm chiều cao tổng thể của ngôi nhà, rất phù hợp với các công trình bị khống chế chiều cao hoặc nhà trong khu dân cư đông đúc.
- Tối ưu diện tích xây dựng: Chủ nhà không phải hy sinh diện tích tầng trên cùng để làm phòng máy, giúp không gian sử dụng được trọn vẹn hơn.
- Phù hợp nhà phố và nhà cải tạo: Với những ngôi nhà đã xây sẵn hoặc cải tạo, thang máy không có phòng máy giúp giảm đáng kể việc can thiệp kết cấu.
- Tính thẩm mỹ cao: Phần mái nhà gọn gàng, không bị “đội” thêm phòng máy, phù hợp với các thiết kế nhà hiện đại.
- Tiết kiệm điện: Máy kéo gearless có hiệu suất cao, tiêu thụ điện năng thấp hơn so với máy kéo hộp số truyền thống.
Nhược điểm của thang máy không có phòng máy
Bên cạnh ưu điểm, thang máy không có phòng máy cũng tồn tại một số hạn chế mà chủ nhà cần biết trước khi lựa chọn.
- Chi phí đầu tư ban đầu thường cao hơn so với thang máy có phòng máy do sử dụng công nghệ máy kéo hiện đại.
- Yêu cầu kỹ thuật thiết kế và lắp đặt khắt khe hơn, đòi hỏi đơn vị cung cấp phải có kinh nghiệm và khảo sát kỹ ngay từ đầu.
- Việc bảo trì, sửa chữa cần được thực hiện bởi đội ngũ chuyên môn do không gian thao tác hạn chế hơn so với phòng máy truyền thống.
So sánh thang không phòng máy và có phòng máy
Khi đứng trước quyết định lắp thang máy, rất nhiều chủ nhà và nhà đầu tư phân vân không biết nên chọn thang máy không có phòng máy hay thang máy có phòng máy. Thực tế, không có loại nào tốt tuyệt đối, mà chỉ có loại phù hợp hơn với từng công trình cụ thể. Dưới đây là những tiêu chí so sánh quan trọng mà bạn cần hiểu rõ.
Về cấu tạo và bố trí thiết bị
Thang máy có phòng máy là dòng thang truyền thống. Máy kéo, tủ điều khiển và các thiết bị chính được đặt trong một phòng máy riêng phía trên giếng thang. Cách bố trí này giúp kỹ thuật viên dễ thao tác, bảo trì và sửa chữa.
Trong khi đó, thang máy không có phòng máy không xây phòng máy riêng. Máy kéo không hộp số được đặt trực tiếp trong giếng thang hoặc khu vực kỹ thuật tích hợp. Tủ điều khiển được bố trí linh hoạt tại tầng trên cùng hoặc tầng dưới cùng.
Về mặt kỹ thuật, thang máy không có phòng máy yêu cầu thiết kế chính xác ngay từ đầu, trong khi thang máy có phòng máy có độ “dễ tính” hơn trong khâu lắp đặt.
Về chiều cao công trình và không gian xây dựng
Đây là điểm khác biệt rõ ràng nhất.
Thang máy có phòng máy bắt buộc phải xây thêm phòng máy phía trên, làm tăng chiều cao tổng thể của công trình. Với nhà phố hoặc khu vực bị giới hạn chiều cao xây dựng, đây là một bất lợi lớn.
Thang máy không có phòng máy giúp giảm đáng kể chiều cao, không làm phát sinh khối phòng máy trên mái. Nhờ đó, chủ nhà có thể giữ nguyên thiết kế mái, tận dụng tối đa tầng trên cùng; phù hợp với nhà cải tạo, nâng tầng
Nếu công trình bị khống chế chiều cao, thang máy không có phòng máy gần như là lựa chọn tối ưu.
Về chi phí đầu tư ban đầu
Xét về chi phí thiết bị, thang máy không có phòng máy thường cao hơn thang máy có phòng máy. Nguyên nhân chính là do sử dụng máy kéo không hộp số và công nghệ điều khiển hiện đại hơn.
Thang máy có phòng máy sử dụng máy kéo hộp số truyền thống, giá thành thấp hơn, phù hợp với những công trình cần tối ưu chi phí đầu tư ban đầu.
Tuy nhiên, nếu tính cả chi phí xây dựng phòng máy (kết cấu, chống thấm, mái che…), sự chênh lệch tổng chi phí có thể không quá lớn như nhiều người nghĩ.
Về chi phí vận hành và điện năng
Thang máy không có phòng máy sử dụng máy kéo gearless, có hiệu suất cao, tiêu thụ điện năng thấp hơn, vận hành êm ái và ít hao mòn. Thang máy có phòng máy sử dụng máy kéo hộp số, tiêu thụ điện năng nhiều hơn, đặc biệt khi tần suất sử dụng cao.
Về lâu dài, thang máy không có phòng máy có xu hướng tiết kiệm chi phí điện và vận hành ổn định hơn.
Về bảo trì và sửa chữa
Thang máy có phòng máy có lợi thế lớn trong khâu bảo trì. Kỹ thuật viên có không gian rộng rãi để kiểm tra, sửa chữa, thay thế thiết bị.
Với thang máy không có phòng máy, không gian thao tác hạn chế hơn, đòi hỏi đội ngũ kỹ thuật có kinh nghiệm và quy trình chuẩn. Nếu ngay từ đầu thiết kế và lắp đặt không tốt, việc bảo trì về sau có thể gặp khó khăn.
Thang máy không có phòng máy đặc biệt phù hợp với:
- Nhà phố thấp tầng
- Nhà cải tạo, nâng tầng
- Biệt thự hiện đại
- Chung cư mini
- Văn phòng nhỏ, khách sạn quy mô vừa
Ngược lại, với các công trình tải trọng lớn, tần suất sử dụng cao như trung tâm thương mại hoặc tòa nhà cao tầng, thang máy có phòng máy vẫn là lựa chọn phù hợp hơn.
Quan trọng nhất là cần được tư vấn kỹ thuật dựa trên thực tế công trình, không nên lựa chọn theo cảm tính. Vì vậy, khi chọn thang máy không có phòng máy, việc chọn đúng đơn vị lắp đặt uy tín là yếu tố then chốt.
Liên hệ tư vấn thang máy không có phòng máy
Mỗi công trình đều có đặc điểm riêng về kết cấu, diện tích và nhu cầu sử dụng. Việc lựa chọn đúng loại thang máy ngay từ đầu sẽ giúp tiết kiệm chi phí và tránh rủi ro trong quá trình sử dụng lâu dài.
Xin vui lòng liên hệ với Nam Long Elevator (0977 566 464) để được đội ngũ thiết kế kỹ thuật tư vấn miễn phí và đưa ra giải pháp thang máy không có phòng máy phù hợp nhất với công trình của bạn. Nam Long Elevator cung cấp dịch vụ tư vấn, lắp đặt, bảo trì thang máy tại khu vực Nha Trang, Cam Ranh, Ninh Hòa, Vạn Giã, Phan Rang, Phú Yên… và những vùng lân cận.
